Wat was de vraag ook alweer?

Er is al geruime tijd sprake van een enorme stortvloed aan informatie, meningen en beloftes over ICT in het onderwijs. De landelijke media staan bol van de verhalen − al dan niet opgetekend uit de mond van erkende onderwijsgoeroes − over actuele issues en ambities. Zoals talentontwikkeling, brede vorming, professionalisering, passend onderwijs, 21st century skills, uitdagend onderwijs en AAL (Anytime Anywhere Learning). Het zijn stuk voor stuk thema’s waarin ICT een rol kan en misschien wel moet spelen. Maar wie zoekt naar antwoorden, zal eerst de vraag moeten begrijpen.

De PO-Raad en de staatssecretaris

Naast de media is ook de PO-Raad buitengewoon actief, met veelbesproken initiatieven als:

  • het Doorbraakproject Onderwijs & ICT (gericht op gepersonaliseerd leren met ICT).
  • het Bestuursakkoord primair onderwijs (met onder meer de afspraak dat digitale leermiddelen op grote schaal gebruikt gaan worden).
  • de recente oproep om snel werk te maken van toekomstbestendige, snelle en betaalbare internetverbindingen voor alle scholen.

En dan is er natuurlijk nog Staatssecretaris van Onderwijs Sander Dekker, die met zijn ‘nationale brainstorm’ iedereen oproept om mee te denken over de vraag hoe het vakkenpakket er in 2032 uit moet zien, en of programmeren bijvoorbeeld een verplicht vak zou moeten worden.

Wat moeten we met ICT?

Een rode draad in alle stukken en berichtgeving is dat ICT eigenlijk altijd wordt benoemd als dé oplossing voor alle problemen. Maar het is nauwelijks meer te overzien welke ambities er precies bestaan en welke mogelijkheden er zijn om daaraan invulling te geven. Dat leidt tot veel onzekerheid op scholen, zowel op directieniveau als onder de leerkrachten. Over één ding is iedereen het eens: er moet iets gebeuren. Maar wat? Welke keuzes gaan we maken? Gaan we alle leerlingen de hele dag met tablets laten werken? Moeten leerkrachten massaal de ‘classroom’ gaan ‘flippen’? Zolang men op de scholen niet in staat is de vraagstukken te duiden, is het onmogelijk passende en doeltreffende antwoorden te vinden. En dan bestaat het risico dat ICT in het onderwijs niet meer is dan een verplicht nummer, of een middel om je als school te profileren (dat laatste is overigens niet per se iets negatiefs, mits het een bewuste keuze is).

De focus van het onderwijs

Even terzijde: bij Heutink ICT denken we dat een deel van het probleem schuilt in de manier waarop we in Nederland naar het onderwijs kijken. In ons land leiden we leerkrachten vooral op om methodes uit te voeren. In een land als het Verenigd Koninkrijk ligt dat al heel anders. Daar worden leerkrachten vooral opgeleid om kerndoelen te behalen. Doordat die kerndoelen veel specifieker zijn uitgewerkt dan bij ons, zijn leerkrachten die zonder methode werken makkelijker in staat eigen leeractiviteiten mét ICT te ontwikkelen om de doelen te behalen.

Polarisatie

Er zijn experts die bijzonder sceptisch staan tegenover een te grote rol voor digitaal onderwijs. Zo spreekt de Duitse psychiater, filosoof en auteur Manfred Spitzer van ‘digitale dementie’ bij wat hij ‘Generation Google’ noemt. Hij is ervan overtuigd dat je brein verschrompelt wanneer je alleen maar vertrouwt op technologie. Aan de andere kant van het spectrum vinden we vurige pleitbezorgers als Maurice de Hond, die kiezen voor een vergaande mate van digitalisering. Zo polariseert de discussie in het onderwijs.

Denk zelf na

Er is helaas geen kant en klare ICT-kapstok die je in je school kunt neerzetten. Scholen doen er daarom verstandig aan zelf na te denken over de rol van ICT in het onderwijs, vanuit hun eigen onderwijsvisie. Daarbij vinden we het bij Heutink ICT essentieel dat elke school nadrukkelijk ook zelf kijkt naar de diverse thema’s die spelen: wat vinden we ervan, wat moeten we ermee, wat willen we ermee en wat kunnen we ermee? Onderzoek grondig wat er bestaat aan ontwikkelingen en opvattingen. Ontwikkel een bewuste visie door te beoordelen en te waarderen. En vraag jezelf ook af wat je juist niet met ICT kunt en wilt doen. Het eerder genoemde Bestuursakkoord primair onderwijs roept scholen in dit verband op een ‘kritische vriend’ te organiseren; iemand die af en toe eens een lastige vraag durft te stellen. Dat is een rol die wij als Heutink ICT graag spelen.

Een reeks blogs

De komende tijd zullen wij u een serie blogs presenteren waarin we steeds een actueel thema rond onderwijs en ICT bij de kop pakken. We zullen proberen de meest besproken thema’s en vraagstukken te duiden en er heldere conclusies aan te verbinden. Daarbij zullen we ook aandacht besteden aan uitgesproken trends (soms misschien hypes) en de keuzes die wij daarin zelf maken en hebben gemaakt. Met deze reeks hopen we ertoe bij te dragen dat scholen kunnen focussen op wat voor hen de beste manier is om invulling te geven aan ICT-ambities. Want scholen zijn uiteindelijk net mensen: ze zijn allemaal anders.

Wilt u op de hoogte blijven van wanneer de volgende blogs worden gepubliceerd? Klik dan hier om u in te schrijven. U krijgt dan automatisch een e-mail wanneer er een nieuwe blog online staat.


Rogier Borggreve

Rogier Borggreve

Rogier Borggreve is sinds 1999 is hij werkzaam binnen Heutink ICT en heeft zichzelf stap voor stap omhooggewerkt naar zijn huidige functie: algemeen directeur. Voor Heutink ICT was Rogier kort werkzaam bij System Plus. Rogier vindt het belangrijk om iedereen bij Heutink ICT ervan bewust te laten maken dat Heutink ICT als organisatie, ondanks de groei, altijd afhankelijk is van haar klanten, en niet andersom.

Media
  • ict-en-onderwijs_banner.jpg
  • ict-en-onderwijs.jpg