Portfolioleren: wat wil je ermee bereiken en hoe geef je daar invulling aan?

Deze blog over portfolioleren bestaat uit drie delen. In de eerste aflevering introduceerde ik het onderwerp. In dit deel ga ik dieper in op het doel en de inhoud van een portfolio en tot slot behandel ik de beoordeling van, en de reflectie op het portfolio.

Als je als leerkracht effectief aan de slag wilt gaan met een portfolio, zijn er drie belangrijke stappen die je vooraf moet nemen.1 Allereerst moet je het doel van het portfolio bepalen, daarna de inhoud en tot slot de beoordelingscriteria. Deze laatste stap zal ik in het volgende deel van deze blog behandelen, wanneer het over beoordeling en reflectie zal gaan.

Een portfolio kan verschillende doelen hebben en het is belangrijk om van tevoren goed na te denken over welk doel jouw portfolio moet dienen. Misschien wil je de vooruitgang van een leerling over een bepaalde periode vastleggen of wil je leerlingen − maar ook ouders − actiever betrekken bij het leerproces.2 Welllicht wil je dat leerlingen beter leren samenwerken en reflecteren of misschien zie je het portfolio als een etalage van werk waar leerlingen trots op kunnen zijn. Welk doel je ook kiest, het bepaalt welke inhoud en vorm het portfolio zal krijgen.

De inhoud van het portfolio kan eenvoudig worden bepaald aan de hand van de vragen Wie, Hoe, Wanneer en Wat. Wie mogen er een bijdrage leveren aan het portfolio, alleen de leerling of ook ouders en klasgenoten? Hoe selecteert een leerling een bijdrage voor het portfolio? Je kunt bijvoorbeeld een lijstje maken met punten waaraan de bijdrage moet voldoen. Naam en datum spreken voor zich maar misschien wil je ook een korte toelichting of reflectie van de leerling. Wanneer mag er een bijdrage worden geleverd, zo vaak je wilt of na afloop van een thema? Wat mag worden toegevoegd aan het portfolio? De bijdrage moet passen bij het doel van het portfolio. Een sommenvel in een kunstportfolio kan bijvoorbeeld niet, maar een woordweb in een taalportfolio is prima. Daarnaast geldt: hoe meer verschillende bronnen hoe beter.1 Dus naast het woordweb past ook prima een gedicht, een foto van een letterkunstwerk of een video van een spreekbeurt.

Tot slot kun je beslissen op welke manier leerlingen het portfolio bijhouden. Heb je gekozen voor een portfolio met werk waar leerlingen trots op zijn, dan kan dit werk worden verzameld in een map. Het nadeel hiervan is dat de mappen van 25 kinderen al snel veel ruimte innemen. En wat nou als een leerling een mooi bouwwerk heeft gemaakt of een goede spreekbeurt heeft gehouden? In dit soort gevallen kan het handiger zijn om met een digitaal portfolio te werken. Dat neemt minder ruimte in beslag en je kunt het werk dan op foto of video vastleggen en online opslaan. Ook als je leerlingen samen wilt laten werken in een groepsportfolio, kan een online applicatie een uitkomst zijn. Op deze manier kunnen leerlingen tegelijk een bijdrage leveren aan het portfolio.

Het digitale portfolio van Schoolfolio is een voorbeeld van zo’n applicatie. Leerlingen kunnen gedurende hun schooltijd een portfolio bijhouden en daarin mooie leermomenten vastleggen. Schoolfolio biedt de leerkracht een online overzicht per leerling met feedbackmogelijkheden. Daarnaast kan de leerkracht het werk ook categoriseren op basis van vakken of leerdoelen, filteren op bepaalde onderwerpen en zelfs (reflectie)opdrachten aan leerlingen toekennen.

Wil je meer weten over het inzetten van een portfolio in jouw school? Neem dan contact op met een van onze experts.

Birgin, O., & A. Baki. (2007). The Use of Portfolio to Assess Students' Performance. Journal of Turkish Science Education, 4(2), 75.

2  Ocak, G., & Ulu, M. (2009). The views of students, teachers and parents and the use of portfolio at the primary level. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 1(1), 28-36. 


Lisa Harmsen

Lisa Harmsen

Lisa Harmsen heeft tijdens haar afstudeerstage, voor de opleiding Onderwijskunde, geholpen bij de ontwikkeling van het DNA model van Heutink ICT. Na het behalen van haar Masterdiploma aan de universiteit Utrecht is zij in 2016 als onderwijsconsulent bij Heutink ICT komen werken. Tijdens haar opleiding heeft zij veel kennis opgedaan over leren in organisaties, statistiek en het ontwikkelen van instructiemateriaal. Als onderwijsconsulent verzorgt zij onder andere trainingen rondom Office 365 en MOO2.0. Daarnaast waarborgt zij de kwaliteit van verschillende meetinstrumenten en zorgt zij bij de ontwikkeling van nieuwe producten voor een wetenschappelijke onderbouwing. Bij het DNA model is zij nog steeds betrokken, zij ondersteunt haar collega’s bij het geven van een onderbouwd advies aan scholen en besturen.

Laat een bericht achter
De naam die je hier invult wordt weergegeven bij de reactie.
Je e-mail adres is nodig voor het verwerken van de reactie, maar wordt niet getoond op de website.
De veiligheidscode wordt gebruikt om spam tegen te houden. Hiermee kunnen mensen worden onderscheiden van automatische spam scripts.
CAPTCHA Afbeelding
Vul de bovenstaande code hieronder in